Παγκόσμια Ημέρα κατά της Δίαιτας - Προστατευτείτε από Διάσημες Δίαιτες

Μαϊος 06, 2022
Ανά διαστήματα παρουσιάζονται μοντέλα διατροφής που υπόσχονται άμεση απώλεια βάρους (πολλά κιλά σε μικρό χρονικό διάστημα). Έχετε δει όμως κάποιο να μιλάει για διατήρηση του βάρους σας αφού φτάσετε τον στόχο σας; Ή για τυχόν προβλήματα υγείας που μπορεί να προκληθούν από ακραίες διατροφικές συμπεριφορές; Βρείτε τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα στο συγκεκριμένο άρθρο.

Γράφει ο Πάρης Παπαχρήστος
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Sc.

Πώς να ξεχωρίσετε μία μη σωστά σχεδιασμένη δίαιτα;

Μια δίαιτα που δεν έχει σχεδιαστεί σωστά μπορεί να εμφανίζει ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

  • Η υπόσχεση γρήγορης μείωσης βάρους είναι ένα από αυτά.

Μελέτες έχουν δείξει πως η εβδομαδιαία απώλεια βάρους δεν πρέπει να ξεπερνά το 1-2% του βάρους του ατόμου, διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος για απώλεια μυϊκού ιστού.

  • Η αναφορά σε «μαγικές» τροφές που «καίνε» το λίπος ή υπόσχονται αποτοξίνωση είναι άλλο ένα σημείο που πρέπει να σας υποψιάσει.

Η απώλεια βάρους βασίζεται στο αρνητικό ενεργειακό ισοζύγιο, ενώ η αποτοξίνωση είναι «δουλειά» των νεφρών και του ήπατος.

  • Η προώθηση της μονοφαγίας όπως επίσης ο περιορισμός ή ακόμη και ο αποκλεισμός ολόκληρων ομάδων τροφίμων.

Ο αποκλεισμός κάποιων τροφίμων απευθύνεται σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού (π.χ. αποφυγή γλουτένης από άτομα με κοιλιοκάκη), με ιδιαίτερη προσοχή στην πρόσληψη θρεπτικών συστατικών από εναλλακτικές πηγές.

Πάμε να δούμε ποιες είναι οι περισσότερο γνωστές δίαιτες.

1. Δίαιτα του pH

Φιλοσοφία της δίαιτας

Στηρίζεται στη θεωρία ότι η κατανάλωση τροφίμων μπορούν να διατηρήσουν την ισορροπία των επιπέδων του pH στο σώμα, με αποτέλεσμα τη βελτίωση της κατάστασης υγείας.

Πρόκειται για μια φυτοφαγική κυρίως δίαιτα, καθώς περιέχει τρόφιμα που ευνοούν το «αλκαλικό» περιβάλλον δηλαδή φρούτα, λαχανικά, δημητριακά και όσπρια. Αντίθετα, αποθαρρύνει την κατανάλωση εκείνων που οδηγούν σε «όξινο» περιβάλλον όπως κρέας, ψάρια, πουλερικά και γαλακτομικά.

Πλεονεκτήματα

  • Αποτελεί έναν υγιεινό τρόπο διατροφής
  • Μειωμένος κίνδυνος εμφάνισης λίθων στους νεφρούς
  • Συνδέεται με χαμηλότερα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου και άλλων ασθενειών

Άλλα πλεονεκτήματα χωρίς να έχουν αποδειχθεί στην πράξη

  • Μείωση της οστικής απώλειας και μυϊκής φθοράς
  • Αύξηση της έκκρισης της αυξητικής ορμόνης
  • Μείωση συγκεκριμένων χρόνιων παθήσεων
  • Μείωση των πόνων στην πλάτη

Μειονεκτήματα

  • Αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης νεφρικής ανεπάρκειας (λόγω υψηλού μη φυσιολογικού pH)
  • Ακατάλληλη για άτομα με προβλήματα στους νεφρούς ή άλλες ασθένειες που απαιτούν ιατρική παρακολούθηση, όπως διαβήτη

2. «Υγρές» Δίαιτες

Φιλοσοφία της δίαιτας

Υποστηρίζει την κατανάλωση κυρίως τροφίμων που έχουν υδαρή μορφή όπως σούπες, χυμούς φρούτων και λαχανικών, αφεψήματα κ.α., ενώ αποτρέπει την κατανάλωση στερεών τροφίμων κατά την διάρκεια της ημέρας.

Οι δίαιτες αυτές πρέπει να εφαρμόζονται μόνο σε νοσοκομεία και στους κατάλληλους ασθενείς (π.χ. σε άτομα που θα υποβληθούν σε χειρουργείο).

Πλεονεκτήματα

  • Απώλεια βάρους

Μειονεκτήματα

  • Αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης έλλειψης θρεπτικών συστατικών
  • Ζαλάδες, υπογλυκαιμίες, τριχόπτωση ή σιδηροπενία (λόγω μειωμένης πρόσληψης θερμίδων)
  • Προβλήματα στις κενώσεις (λόγω έλλειψης πρόσληψης φυτικών ινών)
  • Μείωση της μυϊκής μάζας (λόγω μειωμένης πρόσληψης πρωτεϊνών)
  • Σε ορισμένες μελέτες παρατηρήθηκε αύξηση του βάρους και του λίπους

3. Δίαιτα GAPS

Φιλοσοφία της δίαιτας

Αποτελεί δημιούργημα ομοιοπαθητικών και υπόσχεται ίαση από αυτάνοσα νοσήματα.

Πλεονεκτήματα

  • Ίαση από αυτάνοσα νοσήματα, χωρίς να υπάρχουν επιστημονικές έρευνες που να το επιβεβαιώνουν

Μειονεκτήματα

  • Αύξηση των επιπέδων χοληστερόλης (λόγω αυξημένης κατανάλωσης ζωικού λίπους και μειωμένης ποσότητας λίπους από τις φυτικές πηγές)
  • Μειωμένη ενέργεια και λειτουργία του εντέρου (λόγω μειωμένης πρόσληψης σιτηρών)

4. Δίαιτα DASH

Φιλοσοφία της δίαιτας

Πρόκειται για μια δίαιτα που έχει ως στόχο να μειώσει την υπέρταση, τις καρδιακές παθήσεις και τη χοληστερόλη. Επικεντρώνεται περισσότερο στα μικροθρεπτικά συστατικά κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο καθώς και στις φυτικές ίνες.

Έχει αρκετά κοινά με τη Μεσογειακή Διατροφή, με κάποιες διαφορές όπως είναι η μεγαλύτερη σύσταση σε φρούτα και λαχανικά, η μικρότερη σύσταση σε νάτριο, ενώ απαγορεύει τα γλυκά και το κόκκινο κρέας.

Πλεονεκτήματα

  • Μείωση της αρτηριακής πίεσης
  • Μείωση κινδύνου εμφάνισης καρδιακών παθήσεων
  • Μείωση των επιπέδων χοληστερόλης
  • Απώλεια βάρους
  • Αποτελεί υγιεινή διατροφή και για μη υπερτασικά άτομα

Μειονεκτήματα

  • Δύσκολη υιοθέτηση λόγω των αυστηρών προδιαγραφών

5. Νέα Δίαιτα DASH

Φιλοσοφία της δίαιτας

Διατηρώντας τη φιλοσοφία της αρχικής Δίαιτας DASH, στη Νέα Δίαιτα έρχεται να προστεθεί μεγαλύτερη ποσότητα πρωτεΐνης (αυγό, ψάρι, άπαχο καθώς και κόκκινο κρέας και γαλακτομικά).

Πλεονεκτήματα

  • Ευκολότερος κορεσμός
  • Περισσότερο εύγευστο αποτέλεσμα
  • Ευκολότερη υιοθέτηση

6. Δίαιτα Banting

Φιλοσοφία της δίαιτας

Πρόκειται για μια δίαιτα απώλειας βάρους που στηρίζεται στη μειωμένη πρόσληψη υδατανθράκων και στην αυξημένη πρόσληψη λίπους. Η δίαιτα αυτή πήρε το όνομα της από το δημιουργό της, τον William Banting έναν παχύσαρκο εργολάβο κηδειών. Ο ίδιος απογοητευμένος από τις πολλαπλές και ποικίλες προσπάθειές του να χάσει βάρος, θεώρησε πως η αιτία της αποτυχίας του ήταν η αυξημένη κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων πλούσια σε σάκχαρα και άμυλο, όπως το γάλα, το βούτυρο, το ψωμί, οι πατάτες, η ζάχαρη και η μπύρα.

Πλεονεκτήματα

  • Αυξημένο αίσθημα κορεσμού
  • Απώλεια βάρους
  • Βελτίωση κάποιων μεταβολικών δεικτών

Μειονεκτήματα

  • Αυξημένη πιθανότητας εμφάνισης έλλειψης μικροθρεπτικών συστατικών, εξαιτίας του αποκλεισμού πολλών ομάδων τροφίμων (όπως δημητριακών, φρούτων και κάποιων λαχανικών)
  • Αυξημένη παραγωγή αζώτου από την υψηλή παρουσία πρωτεϊνών, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε δυσλειτουργία του νευρικού συστήματος

7. Κετογονική Δίαιτα

Φιλοσοφία της δίαιτας

Στηρίζεται στην κατανάλωση υψηλού ποσοστού λιπιδίων (60%-90% της συνολικής ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης) και χαμηλού ποσοστού υδατανθράκων.

Καθώς το μεγαλύτερο ποσοστό των θερμίδων προέρχεται από τα λίπη και τις πρωτεΐνες, έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία μιας μεταβολικής διαδικασίας γνωστής ως κέτωσης, δηλαδή την παραγωγή κετονών. Οι κετόνες αποτελούν για τον εγκέφαλο το εναλλακτικό καύσιμο, που προέρχεται από το λίπος, αντί της εξαντλημένης γλυκόζης (της κύριας πηγής ενέργειας για τον οργανισμό που παράγεται από την κατανάλωση υδατανθρακούχων τροφίμων). Στόχος της δίαιτας αυτής, λοιπόν, είναι η «καύση» του ανεπιθύμητου λίπους, αναγκάζοντας τον οργανισμό να το μεταβολίσει για την παραγωγή ενέργειας.

Πλεονεκτήματα

  • Μεγαλύτερη απώλεια βάρους κατά τους πρώτους 3-6 μήνες σε σύγκριση με άλλους τύπους δίαιτας
  • Καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα, βελτίωση της αντίστασης στην ινσουλίνη
  • Βελτίωση της αρτηριακής πίεσης
  • Ευεργετικά αποτελέσματα στην θεραπεία της επιληψίας
  • Θετικά αποτελέσματα στη θεραπεία άλλων νευρολογικών παθήσεων, όπως η νόσος Alzheimer, η νόσος Parkinson και διαταραχές του ύπνου
  • Μείωση του οξειδωτικού στρες και της φλεγμονής

Μειονεκτήματα

Συμπτώματα που μπορεί να διαρκέσουν μέρες έως εβδομάδες όπως:

  • Πονοκέφαλος
  • Κούραση
  • Πείνα και ναυτία
  • Ευερεθιστότητα
  • Κακή ποιότητα ύπνου
  • Μειωμένη σωματική απόδοση
  • Χαμηλότερα επίπεδα σακχάρου στο αίμα
  • Δυσπεψία, δυσάρεστη αναπνοή
  • Μυϊκές κράμπες στα πόδια
  • Δυσκοιλιότητα
  • Αυξημένος καρδιακός ρυθμός

Μακροχρόνιες επιπτώσεις

  • Αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης πετρών στους νεφρούς
  • Αυξημένος συσχετισμός με την εμφάνιση οστεοπόρωσης
  • Αυξημένα επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα (παράγοντας κινδύνου για την ουρική αρθρίτιδα)
  • Κετοξέωση (υψηλά επίπεδα κετονών) σε σπάνιες περιπτώσεις, συνήθως σε άτομα με διαβήτη τύπου 1 επειδή δεν παράγουν ινσουλίνη (ορμόνη που αποτρέπει την υπερπαραγωγή κετονών)

Δείτε τη συνέχεια του άρθρου εδώ: https://diaitologos.com/diaita/diasimes-diaites-updated-2022/

logofootermedia